Zing voor dit volk de vissersblues

Spoo Pee Doo ()
recensie door in

Een man trekt een nachtje door in de kroegen van Gent, het had een roman van Brusselmans kunnen zijn. Spoo Pee Doo is echter een urgente levering van Dimitri Verhulst, de meest poëtische prozaïst van het Tochtgat aan de Noordzee. In zijn beste Verhulstiaans, melodieuze boventoon van het schoon Vlaams, geeft hij het antwoord dat niemand gaf op de waanzin van het terrorisme op eigen bodem: “Je bent er wie je bent, dat valt altijd tegen, maar het is wel oprecht.”

Om een boek te bespreken, zoek je altijd een insteek. Een vraag is meestal geen slechte insteek, bijvoorbeeld: bestaat het Vlaanderen waarover Verhulst het heeft ook echt? We zijn immers nog geen paragraaf ver en het sfeertje van FC De Kampioenen lonkt al om de hoek: “De mensen hebben feestdagen achter de rug, de Heilige Hippolyt, de Heilige Hoelahup, braadworstdagen, buurtfeesten en zo meer, […]” Voor je het weet lalt het volk Raymonds officieuze Vlaamse volkslied door de biertent.

Gelukkig bevinden we ons snel op bekender terrein: vol geestig venijn fileert het hoofdpersonage vanop een caféterrasje, onder het drinken van slappe koffie, zijn vlakke land met haar regerende middenstand van cuberdonoorlogen, koffiehype, pretentieuze brasseriekeuken, televisiewedstrijden voor halftalenten op de vrijdagavondse commerciële televisie en weekendkranten vol lifestyle. Goed geschreven, amusant om te lezen, maar eerder gelukkige bijvangst.

Spoo Pee Doo is een muzikale roman, geschreven op de klanken van de betere jazz en een flard folk. Fisherman’s Blues van The Waterboys waait in een volgende kroeg voorbij, een nummer eindeloos en stuurloos als een kroegentocht. Ik heb het zelf wel eens op een podium gebracht, met mandolinespeler, fluitiste en violier als ruggensteun. Na elke laatste do ga je automatisch opnieuw naar de sol, beginakkoord van een nieuwe ronde; halftalenten die we zijn, rekken we het nummer uit tot zelfs de prachtig fiedelende tremolo stompzinnig gejengel wordt. “In het beste geval ben je een halftalent, en die zijn er erger aan toe dan de talentlozen,” zo lezen we. Slik.

De nacht loopt uit de hand zoals cafénachten nu eenmaal uit de hand lopen

Na de trappisten en de saffen, volgen de gintonics en een eerste lijntje. Er wordt gemuild in meerdere bedrijven, de nacht loopt uit de hand zoals cafénachten nu eenmaal uit de hand lopen. Vroeger in het Leuvense eindigden die op de Oude Markt in de Oase, waar de nachtploeg naadloos overging in een ochtendploeg, een dagploeg, een syndicaat van urgentiedrinkers. Zielige boel, zo stelt Vannolle vast, onze drinkebroer voor een nacht, tot hij in de nachtwinkel geconfronteerd wordt met de gruwel. “[…] maar het moet, vanavond meer dan ooit, je hebt het ongetwijfeld al gehoord, Schiphol, Shithole, tweeënzeventig doden zijn daar reeds geteld, […]”

De misantroop Verhulst tapt uit bekende vaten. De mens – “Onze ziel: lichter dan één eetlepel aardappelpuree!” – komt er niet mooier vanaf dan in de rest van zijn oeuvre, die val weet hij prachtig te omzeilen. Net dat is de unieke sterkte van Verhulsts analyse: hij laat er zich niet op betrappen onze zogenaamde waarden en normen te verheerlijken zoals opinieschrijvend Vlaanderen plots overkwam. Integendeel. Hij stelt net ons Vlaamse dag- en nachtleven in al haar middelmatige lelijkheid boven het Paradijs. En god zij geprezen, wat heeft hij gelijk. Cause it’s a bittersweet symphony this life, niets minder, niets meer.

Ja, het Vlaanderen van Dimitri Verhulst bestaat en hij is er met dit pareltje in geslaagd me even heimwee te doen krijgen naar de heimat. Frankrijk heeft geen cafécultuur en mijn twintiger jaren liggen al een eindje achter me. Toch blijven die nachten me bij: van fakbar naar Libertad, van Seven Oaks via kebabtent naar Oase. “Tja, wat zou jij hier komen doen, je bent gaan liggen op de golven van de avond, zomaar vol vertrouwen, en bent afgedreven naar hier. Het genot van wrakhout.” Here we go / off I take ya / Dip trip / flip fantasia.

Spoo Pee Doo
Jaar van uitgave: 2016 Categorie:
Uitgever: Atlas Contact Bladzijden: 156 Spoo-Pee-Doo-(Dimitri-Verhulst)